PieterBots: /* Zie ook */

2020-11-11T13:19:13Z

Zie ook

PieterBots: Nieuwe pagina aangemaakt met 'Een '''schaal''' is een maatstaf waarmee grootheden kunnen worden gemeten. Een schaal kan ''continu'' of ''discreet'' zijn. Daarnaast is er een indeli...'

2020-11-04T12:02:25Z

Nieuwe pagina aangemaakt met 'Een '''schaal''' is een maatstaf waarmee grootheden kunnen worden gemeten. Een schaal kan ''continu'' of ''discreet'' zijn. Daarnaast is er een indeli...'

Nieuwe pagina

Een '''schaal''' is een maatstaf waarmee [[grootheid|grootheden]] kunnen worden gemeten. Een schaal kan ''continu'' of ''discreet'' zijn. Daarnaast is er een indeling in ''nominale'', ''ordinale'', ''interval-'' en ''ratioschalen''.

===Continue schalen versus discrete schalen===

De meeste schalen van ''natuurkundige grootheden'' (lengte, volume, temperatuur, tijd, enz.) zijn '''continu''': tussen twee willekeurige waarden van de grootheid kan altijd nog een waarde gevonden worden. De [[eenheid|eenheden]] waarin deze grootheden worden uitgedrukt, zijn gestandaardiseerd. Maar dit betekent niet dat je geen keuze hebt. Voor ''temperatuur'' heb je celsius en kelvin (al ligt de keuze in bepaalde toepassingen vast). Voor ''tijd'' heb je een hele rij van seconde tot millennium. En door de voorvoegsels (µ, k, M en zo) kun je van de standaard SI-eenheden ook nog diverse schalen maken.

Op '''discrete''' schalen kunnen grootheden alleen waarden aannemen met bepaalde tussenafstanden.

''Voorbeelden van discrete schalen''
* aantallen (inwoners; capaciteit van een chip)
* de schaal van tentamencijfers (1,0; 1,5; 2,0; ...)
* de [http://nl.wikipedia.org/wiki/Likertschaal Likertschaal] (bijvoorbeeld "zeer mee eens", "mee eens", "maakt niet uit", ...) (de uitspraak is 'liekert' (/ˈlɪkərt/))

'''Merk op''': Of een schaal continu of discreet is, wordt niet bepaald door het gebruikte ''meetinstrument'': een temperatuurschaal is continu, onafhankelijk van of de thermometer zelf continu is (zoals een alcoholthermometer) of digitaal (waardoor de aflezing discreet is).

===Nominale schaal===

Een ''nominale schaal'' heeft een indeling in categorieën waarbij de volgorde niet van belang is, zoals ''geslacht'' (vrouw/man), ''dieet'' (glutenvrij/vegetarisch/halal/kosher/...).

===Ordinale schaal===

Een ''ordinale schaal'' is een discrete schaal met een indeling in categorieën waarbij de volgorde van belang is, maar de onderlinge afstanden niet gelijk zijn. De Likertschaal is een voorbeeld. De indeling van leeftijden in bijvoorbeeld "kind", "adolescent", "volwassene", "bejaarde" is ook ordinaal.

===Intervalschaal===

Een ''intervalschaal'' is een schaal waarbij onderlinge afstanden belangrijk zijn, maar het nulpunt niet absoluut is. Voorbeelden zijn de celsiusschaal (40°C is niet "twee keer zo warm" als 20°C) en de jaartelling (geschiedkundig is er zelfs geen "jaar nul").

===Ratioschaal===

Een ratioschaal is een continue schaal die ook een nulpunt heeft.

===Vergelijkingstabel===

{| border="1" cellspacing="0"
|- valign="top" align="center"
| colspan="2" |   || '''Nominale''' schaal || '''Ordinale''' schaal || '''Interval-''' schaal || '''Ratio-''' schaal
|-
| rowspan="4" style="background: #ffdead; border-right:0px" | '''Logische / wiskundige operaties'''
| style="background:#ffdead; border-left:0px; border-bottom:0px" | × ÷
| style="background:#F2CECE" | [[File:Vote icon transparent.png|30px|center|alt=No]]
| style="background:#F2CECE" | [[File:Vote icon transparent.png|30px|center|alt=No]]
| style="background:#F2CECE" | [[File:Vote icon transparent.png|30px|center|alt=No]]
| style="background:#D4F2CE" | [[Image:Yes check.png|25px|center|alt=Yes]]
|-
| style="background:#ffdead; border-left:0px; border-top:0px; border-bottom:0px" | + –
| style="background:#F2CECE" | [[File:Vote icon transparent.png|30px|center|alt=No]]
| style="background:#F2CECE" | [[File:Vote icon transparent.png|30px|center|alt=No]]
| style="background:#D4F2CE" | [[Image:Yes check.png|25px|center|alt=Yes]]
| style="background:#D4F2CE" | [[Image:Yes check.png|25px|center|alt=Yes]]
|-
| style="background:#ffdead; border-left:0px; border-top:0px; border-bottom:0px" | < >
| style="background:#F2CECE" | [[File:Vote icon transparent.png|30px|center|alt=No]]
| style="background:#D4F2CE" | [[Image:Yes check.png|25px|center|alt=Yes]]
| style="background:#D4F2CE" | [[Image:Yes check.png|25px|center|alt=Yes]]
| style="background:#D4F2CE" | [[Image:Yes check.png|25px|center|alt=Yes]]
|-
| style="background:#ffdead; border-left:0px; border-top:0px;" | = ≠
| style="background:#D4F2CE" | [[Image:Yes check.png|25px|center|alt=Yes]]
| style="background:#D4F2CE" | [[Image:Yes check.png|25px|center|alt=Yes]]
| style="background:#D4F2CE" | [[Image:Yes check.png|25px|center|alt=Yes]]
| style="background:#D4F2CE" | [[Image:Yes check.png|25px|center|alt=Yes]]
|-
| colspan="2" align="center" style="background: #ffdead;" | '''Kwalitatief of''' '''kwantitatief'''
|| Kwalitatief 
|| Kwalitatief 
|| Kwantitatief
|| Kwantitatief
|}

(Bron: [http://en.wikipedia.org/wiki/Level_of_measurement en.wikipedia.org])
<noinclude>

==Zie ook==
* [[Dimensie]]
* [[Eenheid]]
* [[Normering]]

[[Categorie:Definities]]
</noinclude>

@@ Regel 76: / Regel 76: @@
 * [[Eenheid]]
 * [[Normering]]
 [[Categorie:Definities]]
 </noinclude>

Schaal - Bewerkingsoverzicht

PieterBots: /* Zie ook */

PieterBots: Nieuwe pagina aangemaakt met 'Een '''schaal''' is een maatstaf waarmee grootheden kunnen worden gemeten. Een schaal kan ''continu'' of ''discreet'' zijn. Daarnaast is er een indeli...'